Cuộc chạy đua robot vũ trụ: khu vực công và khu vực tư nhân

Một dự án của DARPA về phát triển robot phục vụ vệ tinh trong vũ trụ đã bị chỉ trích nặng nề với những cáo buộc về vi phạm nguyên tắc của chính sách vũ trụ quốc gia và làm ngăn cản cạnh tranh công với các hoạt động không gian thương mại. Các nhà lập pháp ở Hoa Kỳ đã yêu cầu DARPA ngừng chương trình với lý do nó làm nguy hại đến các dự án kinh doanh cho các dịch vụ vệ tinh thương mại cung cấp bởi nhiều công ty trong đó có Orbital ATK. Claire Apthorp nghiên cứu chương trình của DARPA và hỏi rằng liệu các nguyên tắc về chính sách không gian của Mỹ có kìm hãm sự đổi mới thay vì khuyến khích hợp tác giữa khu vực tư nhân và nhà nước.

Vào tháng 2, DARPA đã thông báo rằng họ đã chọn Space Systems Loral (SSL) làm đối tác thương mại cho chương trình Robotic Servicing of Geosynchronous (RSGS) của Robotic. Các đối tác sẽ cùng nhau phát triển công nghệ cho phép phối hợp kiểm tra và phục vụ các vệ tinh trên quỹ đạo địa tĩnh (GEO), cách Trái Đất hơn 20.000 dặm. Những công nghệ này sẽ được chứng minh, và nếu thành công sẽ mở ra cánh cửa để giảm thiểu các rủi ro và chi phí hoạt động trong GEO.

GEO rất quan trọng cho cả tài sản không gian quân sự và dân sự. Đây là nơi có hàng trăm vệ tinh quân sự, chính phủ và thương mại cung cấp các dịch vụ thông tin liên lạc, trí tuệ và khí tượng. Tuy nhiên, đây là một khu vực rất khắc nghiệt và khó tiếp cận mà với công nghệ hiện tại thì không thể thực hiện kiểm tra, chẩn đoán, sửa chữa hoặc nâng cấp vệ tinh, khiến các vệ tinh bị hư hỏng hoặc lạc hậu và trọng tải của chúng là một khoản chi phí rất tốn kém cho chủ sở hữu.

Mục đích của chương trình RSGS là giải quyết vấn đề này bằng cách phát triển các công nghệ mới, bao gồm bộ công cụ mô đun của DARPA (phần cứng và phần mềm) sẽ được đặt trong tàu vũ trụ và sẽ được phát triển bởi SSL để phục vụ vệ tinh từ xa và các trọng tải của chúng trên quỹ đạo. Việc phóng tàu vũ trụ sẽ được chính phủ tài trợ và SSL sẽ cung cấp một trung tâm điều hành và nhân viên cho sự kiện này.

Theo hợp đồng với SSL, chi phí và trách nhiệm sẽ được chia sẻ dưới quan hệ đối tác nhà nước – tư nhân với mục tiêu tiết kiệm tiền thuế của Hoa Kỳ bằng cách nhận đầu tư vào dự án từ các đối tác thương mai thay vì chỉ nhận được nguồn tài chính chính phủ. Nếu việc phóng tàu thành công, SSL sẽ vận hành tàu vũ trụ và cung cấp dịch vụ hợp tác cho các chủ sở hữu GEO quân sự và thương mại trên cơ sở phí theo dịch vụ. Để đổi lấy việc cung cấp tài sản cho dự án, Chính phủ Hoa Kỳ sẽ được tiếp cận dịch vụ với chi phí thấp hơn và truy cập dữ liệu phục vụ vệ tinh thương mại trong suốt thời gian hoạt động của robot (RSV).

Space logistics

Thật thú vị, phải không? Vâng, câu trả lời sẽ là không nếu bạn đã quan sát lĩnh vực thị trường này một thời gian.

Đó chính xác là những gì Orbital ATK đã làm. Công ty con Space Logistics của công ty này đã phát triển thiết bị Mission Extension Vehicle (MEV) cho ngành thị trường: cung cấp dịch vụ gia hạn các vệ tinh trong quỹ đạo và dịch vụ cơ động cho các nhà khai thác vệ tinh không đồng bộ bằng việc sắp xếp lại những vệ tinh có sẵn và cung cấp biện pháp cần thiết để kéo dài tuổi thọ của các thiết bị vệ tinh này.

Mục tiêu của công ty là thiết lập một số lượng lớn MEV dựa trên các xe phục vụ vệ tinh trong GEO, có thể đáp ứng nhu cầu phục vụ, bao gồm bổ sung chất lỏng và khí đốt, kiểm tra, sửa chữa, thay thế và tăng cường các bộ phận; kết hợp các động cơ bổ trợ, chuyển hướng, điện, tải trọng và các chức năng khác để nâng cao hiệu suất hoặc kéo dài tuổi thọ của vệ tinh. Họ cũng có thể nắm bắt và phục hồi các vệ tinh bị trôi dạt và thực hiện lắp ráp trong quỹ đạo.

Vào năm 2016, sau khi Intelsat trở thành khách hàng đầu tiên của dịch vụ gia hạn vệ tinh và sẽ bắt đầu vận hành trong năm 2019, cùng với sự quan tâm của Bộ Quốc Phòng, những nhà lãnh đạo của công ty đã rất kỳ vọng về các thỏa thuận với khách hàng chính phủ trong tương lai trong khi chờ thiết lập dịch vụ cho khách hàng thương mại. Tuy nhiên, kế hoạch của DARPA là chỉ hợp tác với một đối tác công nghiệp duy nhất cho chương trình RSGS và việc đó đã làm nguy hại đến kế hoạch của Orbital ATK. Vì vậy, công ty này đã khởi kiện để ngăn chặn sự hợp tác giữa DARPA với SSL với lập luận rằng ngân sách của chính phủ sẽ được phân bổ vào một dự án mà nó sẽ trực tiếp làm giảm tính cạnh tranh giữa các đối thủ trên thị trường và chỉ có lợi cho công ty nhận.

Chính sách vũ trụ quốc gia

Orbital ATK không phải là tổ chức duy nhất có nghi ngờ về việc liệu chương trình RSGS có thực sự đem lại lợi ích cao nhất cho những người chịu thuế và ngành công nghiệp Hoa Kỳ hay không. Trong một lá thư gửi giám đốc DARPA vào tháng 1 năm 2017, ba thành viên của Hạ viện tuyên bố rằng chương trình này “sao chép đầu tư thương mại và có khả năng vi phạm chính sách vũ trụ quốc gia, không đem lại lợi ích cao nhất cho người nộp thuế”.

“Chính sách Vũ trụ Quốc gia chỉ đạo các cơ quan chính phủ “khuyến khích các ngành công nghiệp trong nước tham gia thị trường toàn cầu “.”

Chính sách vũ trụ quốc gia chỉ đạo các cơ quan chính phủ “kích thích các ngành công nghiệp trong nước tham gia vào thị trường toàn cầu” bằng cách phát triển các hệ thống vũ trụ của chính phủ “chỉ khi đem lại lợi ích quốc gia và sẽ không tồn tại bất kì một dịch vụ hay hệ thống thương mại nào trong hoặc ngoài nước” và không được tiến hành các hoạt động không gian làm “ngăn cản, nản lòng hoặc cạnh tranh với các hoạt động không gian thương mại của Hoa Kỳ, trừ khi được yêu cầu bởi an ninh quốc gia hoặc an toàn công cộng “.

Kế hoạch hiện tại của DARPA đối với RSGS dường như đi ngược lại với các điều khoản này, bởi nó sẽ đem lại một mức lợi nhuận là 200 triệu USD cho một nhà khai thác cộng với việc giữ lại vệ tinh và IP liên quan. Như trong bức thư có đề cập, “việc này có thể phá vỡ những điều kiện của thị trường trong ngành phục vụ vệ tinh không gian và làm giảm đầu tư vào loại công nghệ tiên tiến này trong hiện tại và tương lai “.

Under review

Đối mặt với những cáo buộc này, trong một thông cáo báo chí vào ngày 9 tháng 2, DARPA cho biết rằng RSGS sẽ là cơ quan đầu tiên trong lĩnh vực phục vụ không gian. Việc lựa chọn SSL và bản thỏa thuận đã đang được xem xét bởi Bộ Quốc phòng Mỹ về Mua lại, Công nghệ và Logistics.

Giám đốc điều hành của DARPA, Steven Walker, tuyên bố rằng theo đánh giá của chính DARPA, họ tin rằng chương trình này phù hợp với chính sách vũ trụ quốc gia năm 2010 và lộ trình thực hiện chương trình RSGS đã được nghiên cứu bởi một phân tích thị trường mà nó đã kết luận rằng không có một công ty nào đang phát triển những dịch vụ mà RSGS đang thực hiện.

Dù đánh giá của Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng Mỹ có thế nào, đây vẫn là thời điểm thú vị cho một ngành thú vị. Space logistics đang ở giai đoạn hình thành và có rất nhiều cơ hội cho các nhà khai thác tư nhân để tạo ra một chỗ đứng cho mình trong lĩnh vực duy trì và sửa chữa vệ tinh và tải trọng, đặc biệt là do sự bùng nổ của thị trường viễn thông vệ tinh khi người dùng tìm kiếm các giải pháp rẻ hơn để thay thế cho các dịch vụ mà Chính Phủ cung cấp.

Theo army-technology

Facebook Comment